W Polsce podatki pobierają:

• Państwo – administracja rządowa (np. urzędy skarbowe),
• Samorządy lokalne – gminy, powiaty i województwa.

Podatki są głównym źródłem finansowania wydatków publicznych. Dzięki nim państwo może zapewniać obywatelom podstawowe usługi i bezpieczeństwo. Z podatków finansowane są m.in:

• szpitale, przychodnie,
• szkoły, uczelnie,
• policja, straż pożarna, wojsko,
• pomoc społeczna i różne programy wsparcia.

Podatnik to każdy, na kim prawo nakłada obowiązek zapłaty określonego podatku. Podatnikiem może być;

• osoba pracująca na etacie,
• przedsiębiorca prowadzący firmę,
• spółka,
• właściciel nieruchomości,
• osoba, która otrzymała spadek lub darowiznę,
• a nawet osoba, która po prostu robi zakupy (w przypadku podatków pośrednich).

Obowiązek płacenia podatków w Polsce wynika z prawa. Dotyczy on osób, które:

• osiągają dochód,
• prowadzą działalność gospodarczą,
• posiadają majątek,
• dokonują określonych czynności (np. sprzedaż, zakup, otrzymanie darowizny).

Nie każdy płaci wszystkie podatki, wszystko zależy od sytuacji. Najważniejsze przykłady:

Jeśli ktoś pracuje na umowę o pracę:

• płaci PIT,
• podatek ten najczęściej odprowadza pracodawca (pracodawca potrąca z Twojej pensji to, co normalnie musiałbyś sam zapłacić państwu, przekazuje to w twoim imieniu),
• dodatkowo odprowadzane są składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (to nie są podatki, ale obowiązkowe opłaty).

Przedsiębiorca (osoba prowadząca działalność gospodarczą):

• płaci PIT (jeśli prowadzi jednoosobową działalność)
  lub CIT (jeśli działa jako spółka),
• może płacić VAT, jeśli jest czynnym podatnikiem VAT,
• opłaca składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,
• wysokość i rodzaj podatku zależą od wybranej formy opodatkowania.

Właściciel nieruchomości:

• podatek od nieruchomości (do gminy).

Każdy, kto robi zakupy:

• VAT (wliczony w cenę produktu),
• w niektórych przypadkach także akcyzę (np. przy zakupie paliwa, alkoholu, papierosów).

Rozliczenie podatku to sprawdzenie, czy w ciągu roku zapłaciliśmy właściwą kwotę podatku. W trakcie roku pracodawca lub sam podatnik odprowadza zaliczki na podatek (częściowe wpłaty podatku). Po zakończeniu roku urząd sprawdza:

• ile faktycznie zarobiliśmy,
• ile podatku powinniśmy zapłacić,
• ile już zostało wpłacone.

Zwrot podatku to sytuacja w której:

• zapłaciliśmy w ciągu roku więcej podatku, niż wynikało z ostatecznego rozliczenia,
• urząd oddaje nam nadpłaconą kwotę.

Najczęściej dzieje się tak, gdy:

• przysługują nam ulgi (Ulga podatkowa to przepis, który pozwala zapłacić niższy podatek, jeśli spełni się określone warunki)(np. ulga na dziecko),
• przez cały rok pobierano zbyt wysokie zaliczki.

Oprócz tego przy rozliczeniu podatku może dojść do sytuacji, gdy okaże się, że powstała niedopłata (zapłacono za mało podatku w trakcie roku) i trzeba dopłacić lub, że wszystko się zgadza i nie trzeba nic zmieniać.

Podatki bezpośrednie to podatki które płacimy bezpośrednio od naszych dochodów lub majątku. W tym przypadku podatnik sam rozlicza się z urzędem skarbowym lub podatek jest odprowadzany w jego imieniu (np. przez pracodawcę). Ich wysokość zależy od tego, ile zarabiamy albo co posiadamy. Przykłady:

• PIT – podatek dochodowy od osób fizycznych,
• CIT – podatek dochodowy od firm,
• podatek od nieruchomości,
• podatek od spadków i darowizn.

Podatki pośrednie to podatki, które są wliczone w cenę towarów i usług. Nie płacimy ich bezpośrednio w urzędzie, tylko przy zakupach. (Kupując produkt w sklepie, płacimy cenę, która zawiera już podatek. Sprzedawca przekazuje go później do państwa.) Przykłady:

• VAT – podatek od towarów i usług,
• akcyza – np. na paliwo, alkohol czy papierosy.