To najbardziej klasyczna i stabilna forma zatrudnienia regulowana przez Kodeks pracy. Pracownik wykonuje określoną pracę pod kierownictwem pracodawcy, w określonym miejscu i czasie (jesteś pracownikiem i podlegasz pracodawcy). Z czym się to wiąże?

Składki ZUS. Składki są częściowo finansowane przez pracownika, częściowo przez pracodawcę. Obowiązkowe są wszystkie składki:

• emerytalna,
• rentowa,
• chorobowa,
• wypadkowa,
• zdrowotna.

Podatek. Każda osoba ma kwotę wolną od podatku (30 000 zł rocznie). Obowiązuje podatek dochodowy:

• 12% do progu podatkowego (do 120 000 zł rocznie),
• 32% powyżej tego progu.

Urlop i chorobowe. Pracownik ma prawo do:

• płatnego urlopu wypoczynkowego (20 lub 26 dni rocznie),
• płatnego zwolnienia lekarskiego,
• składki emerytalne,
• ochrony przed zwolnieniem (w określonych sytuacjach).

Uczeń/student do 26 roku życia:

• nie płaci podatku PIT (ulga dla młodych),
• ale składki ZUS nadal są potrącane.

To umowa cywilnoprawna regulowana przez Kodeks cywilny. Nie obowiązuje tu Kodeks pracy. Zleceniobiorca wykonuje określone czynności, ale nie ma takiej ochrony jak pracownik. Taka umowa pozwala na większą elastyczność i teoretyczną możliwość odmówienia wykonania zlecenia. Nie ma takiej podległości jak przy umowie o pracę. Z czym się to wiąże?

Składki ZUS:

• składki emerytalna i rentowa są obowiązkowe,
• składka zdrowotna jest obowiązkowa,
• chorobowa jest dobrowolna.

Podatek. Każda osoba ma kwotę wolną od podatku (30 000 zł rocznie). Obowiązuje podatek dochodowy:

• 12% do progu podatkowego (do 120 000 zł rocznie),
• 32% powyżej tego progu.

Urlop i chorobowe:

• brak prawa do płatnego urlopu,
• chorobowe tylko jeśli opłacasz dobrowolną składkę chorobową.

Uczeń/student do 26 roku życia:

• nie płaci składek ZUS,
• nie płaci podatku PIT (ulga dla młodych).

To umowa na wykonanie konkretnego „dzieła”, czyli efektu pracy (np. projekt graficzny, strona internetowa, artykuł). Liczy się rezultat, a nie sam proces pracy. Z czym się to wiąże?

Składki ZUS:

• brak składek ZUS,
• wyjątek, jeśli podpisujesz umowę z tą samą firmą, w której pracujesz już na etacie lub zleceniu i praca jest związana z normalnym zakresem twojej pracy – wtedy mogą być składki.

Podatek:

• obowiązuje podatek dochodowy,
• możliwe są koszty uzyskania przychodu (uznaję się, że część przychodu to koszty wykonania dzieła i odlicza się podatek od dochodu minus te koszty wykonania dzieła) (20% lub 50% przy działalności twórczej).

Urlop i chorobowe:

• brak urlopu,
• brak chorobowego,
• brak ochrony pracowniczej.

Uczeń/student do 26 roku życia:

• nie płaci składek ZUS,
• nie płaci podatku PIT (ulga dla młodych).

Działalność nierejestrowana to drobna działalność zarobkowa bez konieczności rejestrowania firmy. Można ją prowadzić, jeśli:

• miesięczny przychód nie przekracza 75% minimalnego wynagrodzenia,
• w ostatnich 60 miesiącach nie prowadziłaś działalności gospodarczej.

Z czym się to wiąże?

Składki ZUS:

• brak składek ZUS.

Podatek:

• dochód rozlicza się w rocznym zeznaniu PIT jako „inne źródła”.

Urlop i chorobowe:

• brak urlopu,
• brak ubezpieczenia chorobowego,
• brak składek emerytalnych.

Uczeń/student do 26 roku życia:

• podatek PIT nie jest automatycznie zwolniony w przypadku działalności nierejestrowanej.
• dochód z działalności nierejestrowanej traktowany jest jako „inne źródła” i należy go rozliczyć w rocznym PIT.